Loxoscelismo (Araña Reclusa Marrón)
Loxoscelismo (araña reclusa marrón): picadura indolora, nocturna, generalmente en casa (ropa guardada, cama, zapatillas). Se manifiesta en 24-72h: lesión violácea con halo eritematoso pálido ('halo marmóreo'), que evoluciona a necrosis en 7 días. Forma cutáneo-hemolítica (5-16%) tiene hemólisis intravascular, IRA — mortalidad alta. Suero eficaz en las primeras 36h.
Antídoto — Suero Antiloxoscélico (SALox) o Antiaracnídico (SAA) — Instituto Butantan
CUTÁNEA LEVE: suero no indicado rutinariamente. MODERADA/GRAVE o CUTÁNEO-VISCERAL: 5 ampollas IV (SF 0,9% 100-250 mL en 30-60 min). EFICACIA MÁXIMA en las primeras 36h.
Manifestaciones clínicas
- FORMA CUTÁNEA (85-90%): tras 2-8h dolor urente, eritema, edema; en 12-24h placa marmórea; en 3-7 días necrosis seca con escara oscura
- FORMA CUTÁNEO-VISCERAL (10-15%): hemólisis intravascular aguda — palidez, ictericia, hemoglobinuria (orina 'coca-cola')
- COMPLICACIONES SISTÉMICAS: IRA por hemoglobinuria, CID, trombocitopenia
Tratamiento
- Hidratación vigorosa IV (>1-2 mL/kg/h de diuresis) para protección renal
- Alcalinización urinaria (NaHCO₃ 1-2 mEq/kg IV) si hemoglobinuria
- NO realizar incisión, succión, torniquete, hielo o calor en la lesión
- Suero antiloxoscélico según gravedad y tiempo de picadura (<36h)
- Dapsona 100 mg/día VO 5-10 días: USO CONTROVERSO — contraindicada en déficit de G6PD
Fuente científica
- Ministerio da Saúde/Funasa. Manual de Diagnóstico e Tratamento de Acidentes por Animais Peçonhentos. 2ª ed. Brasília; 2019.